Đường pit sân vận động luôn xuất hiện trong mọi trận đấu lớn, tuy nhiên hiếm khi được nhắc đến như yếu tố tác động tới khán giả. Ở bài viết bên dưới, chúng tôi sẽ bật mí sâu hơn về khái niệm, ảnh hưởng của đường pit tới trận đấu và không khí của khán đài.
Đường pit sân vận động là gì?
Trong kết cấu sân bóng đá tiêu chuẩn, đường pit sân vận động là phần không gian bao quanh mặt sân, nằm ngoài các đường biên thi đấu nhưng bên trong khán đài. Thực tế đây không phải khu vực cho cầu thủ thi đấu chính thức, ban huấn luyện, trọng tài biên, đội ngũ y tế, nhân viên an ninh và cầu thủ dự bị… sẽ hoạt động ở đây.
Ở Việt Nam, khái niệm đường pit sân vận động thường bị nhầm với “đường piste” trong điền kinh. Thực tế các sân đa năng có đường chạy 400m, phần piste chính là đường pit. Ngược lại ở các sân bóng chuyên dụng đường pit chỉ là khoảng trống kỹ thuật và không có đường chạy.
Quá trình hình thành và vai trò của đường pit
Từ khi đường pit sân vận động ra đời, các sân bóng đá được thiết kế đa năng hơn từ giữa thế kỷ XX. Khi bóng đá và điền kinh cùng sử dụng một mặt bằng, đường chạy trở thành ranh giới tự nhiên giữa sân và khán giả. Nhiệm vụ chính của đường ranh giới này bao gồm:
- Tạo không gian an toàn để tổ chức các hoạt động ngoài thi đấu.
- Hạn chế nguy cơ va chạm trực tiếp giữa cầu thủ và khán giả.
- Giúp công tác chuẩn bị, điều hành trận đấu diễn ra có trật tự hơn.
Ở các giải đấu quy mô lớn, đường pit còn là khu vực kỹ thuật. Tại đây ban huấn luyện sẽ họp bàn và đưa ra chiến thuật trong vài phút.
Kích thước và tiêu chuẩn kỹ thuật đường pit
Theo tiêu chuẩn FIFA, sân bóng đá có chiều dài từ 100 – 110m và chiều rộng từ 64 – 75m đối với các trận quốc tế. Trong khi đó đường pit sân vận động không có giới hạn kích thước cố định nào, tuy nhiên phải đảm bảo khoảng cách an toàn tối thiểu từ biên tới khán đài.
Với sân có đường piste:
- Chu vi tiêu chuẩn: 400m.
- Chiều rộng mỗi làn chạy: 1,22 – 1,25m.
- Tổng chiều rộng khu vực pit có thể lên tới 8 – 9m.
Với các sân chuyên dùng cho thi đấu bóng đá:
- Khoảng cách từ biên dọc đến khán đài thường từ 5 – 7m.
- Một số sân hiện đại rút ngắn còn 3 – 4m.
Tác động công tác huấn luyện và điều hành
Đối với huấn luyện viên, đường pit sân vận động là “khu vực sinh tử”. Toàn bộ công tác chỉ đạo, thay đổi người hay phản ứng với quyết định trọng tài đều diễn ra ở đây. Nếu khoảng cách đường này với sân càng gần thì khả năng truyền đạt, chỉ đạo từ xa sẽ hiệu quả hơn.
Trọng tài biên cũng có phạm vi di chuyển hoàn toàn trong đường pit, đảm bảo các quyết định việt vị, ném biên, phạt góc được theo dõi chi tiết nhất. Nếu một đường pit rộng rãi, thông thoáng sẽ giúp giảm sai sót trong khi điều hành trận đấu.
Ảnh hưởng tới an toàn cầu thủ
An toàn chính là lý do quan trọng nhất khiến đường pit sân vận động luôn được đưa vào khi thiết kế sân. Khi cầu thủ lao theo tốc độ bóng, khoảng đệm trống này giúp giảm được các va chạm trực tiếp với biển quảng cáo và khán đài.
Đội ngũ y tế sẽ luôn túc trực tại đường pit để can thiệp trong vòng vài giây. Đặc biệt, nhân viên an ninh sẽ kiểm soát kỹ hơn, không để CĐV quá khích đến gần sân thi đấu ảnh hưởng tới cầu thủ.
Khoảng cách khán đài và cảm xúc
Tranh luận lớn nhất về đường pit sân vận động là cảm xúc của khán giả trên khán đài. Sân có đường pit rộng thường bị đánh giá là “xa sân”, làm giảm áp lực từ khán đài.
Ngược lại, vẫn có 1 số sân thiết kế đường pit hẹp hoặc không có, ví dụ như:
- Anfield (Liverpool).
- Signal Iduna Park (Dortmund).
- Old Trafford (Man United).
Các sân này luôn tạo được bầu không khí cuồng nhiệt, khi khán giả gần như “chạm” vào trận đấu. Tất cả tạo nên lợi thế sân nhà rõ ràng hơn, các cầu thủ có thêm động lực tranh bóng ghi bàn.
Xu hướng thiết kế đường pit ở sân bóng hiện đại
Xu hướng hiện nay của các sân vận động đa năng là giảm dần vai trò của đường pit. Các sân mới ưu tiên bóng đá chuyên biệt, với đường pit sân vận động hẹp hơn, gọn hơn. Tuy nhiên tất cả phải trong khuôn khổ và đảm bảo an toàn tối đa, giúp trận đấu diễn ra thuận lợi.
UEFA khuyến khích:
- Thiết kế khán đài sát sân tạo bầu không khí.
- Loại bỏ đường piste ở sân có giải đấu lớn.
- Tối ưu không gian kỹ thuật đa năng thay vì mở rộng đường pit.
Xem thêm: Hướng dẫn cách sút Trivela đúng kỹ thuật tạo nên những siêu phẩm
Kết luận
Dù không nằm trong khu vực thi đấu, đường pit sân vận động lại ảnh hưởng trực tiếp với đội ngũ kỹ thuật khán giả theo dõi. Trong tương lai, khu vực này sẽ có nhiều giới hạn hơn để tạo nên ưu thế tốt nhất cho trận đấu. Cập nhật ngay các số tiếp theo của chúng tôi để khám phá thêm thế giới bóng đá muôn màu nhé.
